Луғати исломӣ

Даъват ба намоз

Даъвате, ки ба мусалмонон мегӯяд, ки вақти намоз оғоз шудааст. Онро аз масҷид, одатан муаззин, садо медиҳад.

Таҳорат

Шустани рӯй, дастҳо, сар ва пойҳо бо тартиби муайян пеш аз намоз ва баъзе дигар ибодатҳо.

Намоз

Панҷ намози рӯзона, рукни дуюми Ислом, аз қиём, рукӯъ, саҷда ва нишастан бо қироат иборат аст.

Воҳиди намоз

Як давраи пурраи намоз: қиём, рукӯъ, ду саҷда ва нишастан. Ҳар намоз шумораи муайяни ракъат дорад.

Самти намоз

Самти Каъба дар Макка, ки мусалмонон ҳангоми намоз рӯ ба он меоранд.

Намози ҷумъа

Намози ҳафтаинаи ҷамоатӣ, ки рӯзи ҷумъа дар нисфирӯзӣ баргузор мешавад, ба ҷои Пешин меояд ва хутбаро дар бар мегирад.

Намози тоқ

Намозе бо шумораи тоқи ракъат, ки баъд аз Хуфтан хонда мешавад ва намозҳои шабро ба поён мерасонад.

Эълони имон

Шаҳодат, ки ҳеҷ худое ба ҷуз Аллоҳ нест ва Муҳаммад ﷺ фиристодаи Ӯст. Ин рукни аввали Ислом аст ва роҳи ворид шудани шахс ба Ислом.

Ягонагии Аллоҳ

Боварӣ ба он ки Аллоҳ Ягона аст, шарик надорад ва танҳо Ӯ сазовори парастиш аст.

Шарик овардан ба Аллоҳ

Парастиш кардан ё додани ҳаққи танҳо ба Аллоҳ тааллуқдошта ба чизи дигар. Ин бузургтарин гуноҳ дар Ислом аст.

Имон

Боварӣ дар дил, ки бо забон гуфта мешавад ва дар амал нишон дода мешавад, ба Аллоҳ, фариштагон, китобҳо, паёмбарон, рӯзи охир ва тақдири илоҳӣ.

Некӯкорӣ (иҳсон)

Аллоҳро ибодат кардан гӯё Ӯро мебинед, ва донистани ин ки агар Ӯро намебинед ҳам, Ӯ шуморо мебинад.

Тақво

Аз Аллоҳ огоҳ будан ва эҳтиёт кардани риояи фармонҳои Ӯ ва худдорӣ аз он чи манъ кардааст, аз рӯи муҳаббат ва эҳтиром.

Зикри Аллоҳ

Ёд кардани Аллоҳ бо такрори ибораҳои ситоиш, мисли «Субҳоналлоҳ» ва «Алҳамдулиллоҳ», ё бо қироати Қуръон.

Фиқҳи исломӣ

Илми фаҳмидани ҳукмҳои амалии Ислом аз Қуръон, Суннат ва усулҳое, ки уламо истифода мебаранд.

Фатво

Ҳукме, ки олими босалоҳият дар ҷавоби савол медиҳад. Он ба ҳолати пурсидашуда дахл дорад.

Мазҳаби фиқҳ

Яке аз мазҳабҳои муқарраршудаи ҳуқуқи исломӣ. Чор мазҳаби асосии суннӣ ҳанафӣ, моликӣ, шофеӣ ва ҳанбалӣ ҳастанд.

Фарз

Амале, ки мусалмонон бояд анҷом диҳанд, мисли панҷ намози рӯзона. Бе узр тарк кардани он гуноҳ аст.

Ҳаром

Он чи Аллоҳ манъ кардааст. Анҷом додани он гуноҳ аст ва худдорӣ аз он барои Аллоҳ подош дорад.

Ҳалол

Он чи дар Ислом иҷозат дода шудааст. Калима бештар барои хӯрок ва нӯшокӣ истифода мешавад, вале ҳар чизи иҷозатшударо дар бар мегирад.

Бидъат

Амали наве, ки ҳамчун ибодат ба дин илова шудааст ва дар Қуръон ё Суннат асос надорад.

Қуръони Карим

Каломи Аллоҳ, ки ба Пайғамбар Муҳаммад ﷺ тавассути фаришта Ҷибрил нозил шуд, бо забони арабӣ хонда ва ҳифз мешавад.

Сураи Қуръон

Яке аз 114 сураи Қуръон.

Оят

Як ояти Қуръон. Калима ҳамчунин маънои нишонаи Аллоҳро дорад.

Тафсири Қуръон

Илм ва китобҳое, ки маъноҳои Қуръонро шарҳ медиҳанд.

Ривояти Пайғамбар ﷺ

Ривояте дар бораи он чи Пайғамбар Муҳаммад ﷺ гуфт, кард ё тасдиқ намуд. Ҳадис манбаи асосии Суннат аст.

Саҳеҳ

Баландтарин дараҷаи ҳадис: он силсилаи пайвастаи ровиёни боэътимод дорад ва нуқси пинҳонӣ надорад.

Роҳи Пайғамбар ﷺ

Таълимот ва намунаи Пайғамбар Муҳаммад ﷺ. Дар фиқҳ он метавонад ҳамчунин маънои амали мустаҳабро дошта бошад.

Садақаи фарз

Рукни сеюми Ислом: ҳиссаи муайяни сарват, одатан 2,5%, ки ҳар сол аз ҷониби мусалмононе, ки аз нисоб бештар доранд, ба ниёзмандон пардохта мешавад.

Садақаи ихтиёрӣ

Ҳар чизе, ки барои Аллоҳ дода мешавад, аз пул то сухани меҳрубон, ғайр аз закоти фарз.

Рӯза

Худдорӣ аз хӯрок, нӯшокӣ ва муносибати зану шавҳарӣ аз субҳ то ғуруб. Рӯза дар Рамазон рукни чоруми Ислом аст.

Шаби Қадр

Шабе дар Рамазон, ки Қуръон дар он нозил шудан гирифт. Ибодат дар он аз ҳазор моҳ беҳтар аст.

Ид

Яке аз ду ҷашни мусалмонон: Иди Фитр баъд аз Рамазон ва Иди Қурбон баъд аз рӯзи Арафа.

Зиёрат ба Макка

Рукни панҷуми Ислом: зиёрат ба Макка дар моҳи Зулҳиҷҷа, ки барои тавоно як бор дар умр фарз аст.

Ҳаҷи хурд

Боздид аз Каъба бо тавоф ва саъй, ки онро дар ҳар вақти сол анҷом додан мумкин аст.

Ҳолати муқаддаси ҳоҷӣ

Ҳолате, ки ҳоҷӣ барои ҳаҷ ё умра ба он ворид мешавад, бо ният, либоси оддӣ барои мардон ва баъзе маҳдудиятҳо.

Биҳишт

Ҷои абадии подош, ки Аллоҳ барои мӯъминон омода кардааст.

Тақдири илоҳӣ

Боварӣ ба он ки Аллоҳ ҳар чиро, ки рӯй медиҳад, медонад, навиштааст ва хоҳиш мекунад, дар ҳоле ки одамон ҳанӯз интихоб мекунанд ва барои амалашон масъуланд.

Фариштагон

Мавҷудот, ки аз нур офарида шудаанд ва Аллоҳро комилан итоат мекунанд. Ҷибрил ва Микоил аз онҳоянд.

Охират

Зиндагии баъд аз марг, аз ҷумла қабр, рӯзи қиёмат ва манзили охирин дар биҳишт ё дӯзах.