Ҳалол ва ҳаром
86 мавзӯъ
Хӯрок ва нӯшокӣ
23 1 Оё алкогол дар Ислом ҳаром аст? Ҳаром 2 Оё маводи мухаддир ва дигар маводи маст кунанда ҳаром аст? Ҳаром 3 Оё гӯшти хук ҳаром аст? Ҳаром 4 Оё хун ва гӯшти мурдор ҳаром аст? Ҳаром 5 Оё гӯште, ки ба номи Аллоҳ забҳ нашудааст, ҳаром аст? Ҳаром 6 Оё хӯрдани ҳайвонҳои дандони нешдор ҳаром аст? Ҳаром 7 Оё гӯшти хар ҳаром аст? Ҳаром 8 Оё маҳсулоти баҳрӣ ҳалол аст? Ҳалол 9 Кадом хӯрок ҳалол аст? Ҳалол 10 Оё хӯроки аҳли китоб ҳалол аст? Ҳалол 11 Оё дар ҳолати фавқулодда чизи ҳаром раво мешавад? Ҳалол 12 Оё майгӯ ва садафдорон ҳалоланд? Олимон ихтилоф доранд 13 Оё тамокукашӣ ҳаром аст? Олимон ихтилоф доранд 14 Дар бораи хӯрок бо таркиби нофаҳмо ё рамзҳои E чӣ? Шубҳанок: эҳтиёт кунед 15 Оё атриёт ва ҳалимаҳои бо алкогол сохташуда ҳалоланд? Шубҳанок: эҳтиёт кунед 16 Оё шикор барои хӯрок ҳалол аст? Ҳалол 17 Оё метавонам моҳии худ аз худ мурдаро бихӯрам? Ҳалол 18 Оё метавонам дар хонаи хешовандон ва дӯстон бе пурсидан бихӯрам? Ҳалол 19 Оё гӯшти асп ҳалол аст? Олимон ихтилоф доранд 20 Оё гӯшти ҳайвони бейҳушшуда ҳалол аст? Олимон ихтилоф доранд 21 Оё панире, ки бо пуфак сохта шудааст, ҳалол аст? Олимон ихтилоф доранд 22 Оё желатин ҳалол аст? Олимон ихтилоф доранд 23 Оё метавонам дар тарабхонае, ки алкогол мефурӯшад, хӯрок бихӯрам? Шубҳанок: эҳтиёт кунед
Пул ва тиҷорат
23 1 Оё рибо (фоиз) ҳаром аст? Ҳаром 2 Оё савдо ва тиҷорат ҳалол аст? Ҳалол 3 Оё қимор ҳаром аст? Ҳаром 4 Оё ноҳақ гирифтани моли дигарон ҳаром аст? Ҳаром 5 Оё гирифтани моли ятим ҳаром аст? Ҳаром 6 Оё пора ҳаром аст? Ҳаром 7 Оё фиреб додан дар тиҷорат ҳаром аст? Ҳаром 8 Оё савдоҳои бо номуайянии бузург (ғарар) ҳароманд? Ҳаром 9 Оё эҳтикор (захира кардани мол барои баланд бардоштани нарх) ҳаром аст? Ҳаром 10 Оё дуздӣ ҳаром аст? Ҳаром 11 Чаро даромади ҳалол муҳим аст? Ҳалол 12 Оё арзи рақамӣ (криптовалюта) ҳалол аст? Олимон ихтилоф доранд 13 Оё мусулмон метавонад қарзи ипотекаи оддӣ гирад? Олимон ихтилоф доранд 14 Оё суғуртаи тиҷоратӣ раво аст? Олимон ихтилоф доранд 15 Оё пул аз сарчашмаҳои омехта ҳалол аст? Шубҳанок: эҳтиёт кунед 16 Оё фурӯхтани алкогол, гӯшти хук ё дигар чизҳои манъшуда ҳаром аст? Ҳаром 17 Оё хиёнат ба амонат ҳаром аст? Ҳаром 18 Оё исрофи пул ва хӯрок ҳаром аст? Ҳаром 19 Оё маҳрум кардани ворисон аз ҳиссаи мерос ҳаром аст? Ҳаром 20 Оё нарх ҳангоми пардохт бо қисмҳо метавонад баландтар бошад? Ҳалол 21 Оё мусулмон метавонад дар бонки бо фоиз кор кунад? Олимон ихтилоф доранд 22 Оё савдои саҳмияҳо ҳалол аст? Олимон ихтилоф доранд 23 Оё метавонам тӯҳфа ё хӯроки касеро, ки даромадаш омехта аст, қабул кунам? Шубҳанок: эҳтиёт кунед
Оила ва қаробат
16 1 Оё зино (робитаи ҷинсӣ берун аз никоҳ) ҳаром аст? Ҳаром 2 Оё никоҳ ҳалол аст? Ҳалол 3 Бо кӣ никоҳ кардан ҳаром аст? Ҳаром 4 Оё никоҳ бо мушрик ҳаром аст? Ҳаром 5 Оё мусулмон метавонад бо зани аҳли китоб никоҳ кунад? Ҳалол 6 Оё нофармонӣ аз падару модар ҳаром аст? Ҳаром 7 Оё куштани инсон ҳаром аст? Ҳаром 8 Оё мард метавонад бо зиёда аз як зан никоҳ кунад? Ҳалол 9 Оё маҳр дар никоҳ лозим аст? Ҳалол 10 Оё талоқ дар Ислом иҷозат дода шудааст? Ҳалол 11 Оё буридани алоқаи хешовандӣ ҳаром аст? Ҳаром 12 Оё бо шаҳват нигоҳ кардан ба ҷинси муқобил ҳаром аст? Ҳаром 13 Ҳукми муносибатҳои ҳамҷинс дар Ислом чист? Ҳаром 14 Оё исқоти ҳамл иҷозат дода шудааст? Олимон ихтилоф доранд 15 Оё назорати таваллуд дар Ислом иҷозат дода шудааст? Олимон ихтилоф доранд 16 Оё бо ҷинси муқобил даст додан мумкин аст? Олимон ихтилоф доранд
Гуфтор ва ахлоқ
10 1 Оё дурӯғгӯӣ ҳаром аст? Ҳаром 2 Оё ғайбат ҳаром аст? Ҳаром 3 Оё масхара кардани дигарон ҳаром аст? Ҳаром 4 Оё зулм ҳаром аст? Ҳаром 5 Оё мусиқӣ ҳаром аст? Олимон ихтилоф доранд 6 Оё қасами дурӯғ хӯрдан ҳаром аст? Ҳаром 7 Оё бардурӯғ ба касе тӯҳмати зишткорӣ задан ҳаром аст? Ҳаром 8 Оё сухангӯӣ (намима) миёни мардум ҳаром аст? Ҳаром 9 Оё ҷосусӣ ва бадгумонӣ ба дигарон ҳаром аст? Ҳаром 10 Оё такаббур ва ғурур ҳаром аст? Ҳаром
Либос
5 1 Оё абрешим ва тилло барои мардон ҳаром аст? Ҳаром 2 Оё барои зан ошкор кардани бадан дар назди мардони номаҳрам ҳаром аст? Ҳаром 3 Оё занон метавонанд тилло ва абрешим бипӯшанд? Ҳалол 4 Оё тарошидани риш ҳаром аст? Олимон ихтилоф доранд 5 Оё пӯшидани либос аз тахи по поёнтар ҳаром аст? Олимон ихтилоф доранд
Принсипҳои умумӣ
9 1 Дар бораи корҳои шубҳанок чӣ? Шубҳанок: эҳтиёт кунед 2 Оё аксгирӣ иҷозат дода шудааст? Олимон ихтилоф доранд 3 Оё шатранҷ иҷозат дода шудааст? Олимон ихтилоф доранд 4 Оё ҷашн гирифтани зодрӯз иҷозат дода шудааст? Олимон ихтилоф доранд 5 Оё хайри узв (пайвандсозии узв) иҷозат дода шудааст? Олимон ихтилоф доранд 6 Оё интиқоли хун иҷозат дода шудааст? Ҳалол 7 Оё табобат ҷустан иҷозат дода шудааст? Ҳалол 8 Оё атру дастшӯяҳои дорои алкогол иҷозат дода шудаанд? Олимон ихтилоф доранд 9 Оё ҷарроҳии зебоӣ иҷозат дода шудааст? Олимон ихтилоф доранд
Ягон мавзӯъ ба ҷустуҷӯи шумо мувофиқ нест.
Ҳалол ва ҳаром чӣ тавр маълум мешавад
Ҳалол маънои раво будан ва ҳаром маънои манъ шуданро дорад. Ҳукм аз Қуръон ва суннати саҳеҳ меояд ва дар ҷое, ки матнҳо хомӯшанд, аз кори олимони соҳибихтисос.
Қуръон мегӯяд, ки Пайғамбар ﷺ чизҳои покизаро барои мардум ҳалол ва чизҳои палидро бар онҳо ҳаром мекунад (7:157). Олимон умуман шарҳ медиҳанд, ки чизҳо раво ҳастанд, магар ин ки далеле онҳоро манъ кунад.
Миёни ҳалоли равшан ва ҳароми равшан корҳои шубҳанок ҳастанд. Пайғамбар ﷺ моро насиҳат кард, ки барои ҳифзи дин ва обрӯи худ аз онҳо дур бошем.
Лутфан дар назар гиред
Ин саҳифа ҳукмҳои маъруфро барои омӯзиши умумӣ шарҳ медиҳад. Ин фатво нест. Олимон метавонанд дар тафсилот ихтилоф дошта бошанд ва вазъияти шахсӣ гуногун аст. Барои ҳолати худ аз олими соҳибихтисос ё мақоми исломии маҳаллии худ пурсед.
Сарчашмаҳои мо
- Қуръон: матни арабӣ бо хати усмонӣ, бо тарҷумаи нашршуда барои ҳар забон. Ҳар оят ба ҷойи худ дар сура пайваст аст.
- Ҳадис: аз пойгоҳи кушодаи ҳадис гирифта шудааст. Ҳар ҳадис аз рӯи матнаш мувофиқ карда шуда, бо маҷмаа ва рақамаш нишон дода мешавад ва бо дараҷае, ки олимон додаанд, агар пойгоҳ дошта бошад. Ҳадисҳои «Саҳеҳи Бухорӣ» ва «Саҳеҳи Муслим» дар ду маҷмааест, ки мазмунашон бо иттифоқ саҳеҳ аст.
- Ҳар ҷавоб танҳо он чиро мегӯяд, ки ин матнҳо мегӯянд. Дар ҷое, ки олимон ихтилоф доранд, мавзӯъ инро мегӯяд.
Саволҳо дар бораи ҳалол ва ҳаром
Ҳалол чӣ маъно дорад?
Ҳалол маънои бо шариати исломӣ раво буданро дорад. Он барои хӯрок, нӯшокӣ, даромад, рафтор ва ғайра истифода мешавад.
Ҳаром чӣ маъно дорад?
Ҳаром маънои бо шариати исломӣ манъ шуданро дорад. Анҷом додани он гуноҳ аст ва аз он ба хотири Аллоҳ худдорӣ кардан подош дорад.
Агар надонам, ки чизе ҳалол аст ё не, чӣ кунам?
Пайғамбар ﷺ насиҳат кард, ки аз корҳои шубҳанок дур бошем. Аз олими донишманд пурсед ва агар маҳсулот бошад, шаҳодатномаи боэътимоди ҳалолро санҷед.
Оё чизи ҳаром метавонад раво шавад?
Танҳо дар зарурати ҳақиқӣ, масалан барои наҷоти ҷон вақте ки чизи дигар нест, ва танҳо ба андозаи лозим (Қуръон 2:173).