وَٱلَّذِينَ جَٰهَدُوا۟ فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَمَعَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٦٩﴾
Na wanao fanya juhudi kwa ajili yetu, Sisi tutawaongoa kwenye njia zetu. Na hakika Mwenyezi Mungu yu pamoja na watu wema.
Jibu fupi
Jihadi inamaanisha kujitahidi au kupambana. Inajumuisha juhudi yoyote ya wema: kupambana na tabia mbaya za mtu mwenyewe, kujitahidi kuwa mwaminifu, kufanya kazi kwa bidii kuiruzuku familia, kumwambia dhalimu ukweli na, kama suluhisho la mwisho, kuwatetea watu kwa silaha chini ya sheria kali.
Jibu kamili zaidi
Matumizi mengi ya neno hili katika Qur'ani na hadithi yanahusu mapambano katika maisha ya kawaida: kwa ajili ya elimu, subira na tabia njema. Mtume ﷺ aliita jihadi bora 'neno la ukweli mbele ya mtawala dhalimu', na alimweleza yule anayejitahidi dhidi ya nafsi yake mwenyewe kwa ajili ya Mungu kuwa mpiganaji wa kweli. Simulizi inayorudiwa sana kuhusu 'jihadi kubwa zaidi' dhidi ya nafsi ina mlolongo dhaifu, lakini maana yake inaungwa mkono na maandiko mengi sahihi.
Mapambano ya silaha (qital) ni sehemu ya jihadi na yanaruhusiwa tu katika kujihami dhidi ya uchokozi na dhuluma, kwa idhini ya mamlaka halali, na kwa mipaka thabiti juu ya mwenendo wa vita. Mtu au kundi halina haki katika Uislamu ya kutangaza jihadi lenyewe, na mashambulizi dhidi ya raia kamwe si jihadi.
Kutoka Qur'ani
وَجَٰهِدُوا۟ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ ۚ هُوَ ٱجْتَبَىٰكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلدِّينِ مِنْ حَرَجٍۢ ۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَٰهِيمَ ۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِى هَٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ ۚ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعْتَصِمُوا۟ بِٱللَّهِ هُوَ مَوْلَىٰكُمْ ۖ فَنِعْمَ ٱلْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ ٱلنَّصِيرُ ﴿٧٨﴾
Na fanyeni juhudi kwa ajili ya Mwenyezi Mungu kama inavyo stahiki jihadi yake. Yeye amekuteueni. Wala hakuweka juu yenu mambo mazito katika Dini. Nayo ni mila ya baba yenu Ibrahim. Yeye (Mwenyezi Mungu) alikuiteni Waislamu tangu zamani, na katika hii (Qur'ani) pia, ili awe Mtume shahidi juu yenu, na nyinyi muwe mashahidi kwa watu. Basi shikeni Sala na toeni Zaka na shikamaneni na Mwenyezi Mungu. Yeye ndiye Mlinzi wenu, Mlinzi bora kabisa, na Msaidizi bora kabisa.
وَقَٰتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْمُعْتَدِينَ ﴿١٩٠﴾
Na piganeni katika Njia ya Mwenyezi Mungu na wale wanao kupigeni, wala msianze uadui. Kwani Mwenyezi Mungu hawapendi waanzao uadui.
Vyanzo
Hadithi na simulizi zilizo nyuma ya jibu hili. Fungua nambari ili kuisoma kwenye sunnah.com.
- Sunan Abi Dawud 4344 Sahih (Al-Albani)
Tafadhali zingatia
Jibu hili linafuata uelewa wa kawaida wa Ahlus-Sunna na ni mafunzo ya jumla, si fatwa. Pale Waislamu wanapotofautiana, jibu linasema hivyo. Una swali lako mwenyewe? Tuandikie.