أَمْ خُلِقُوا۟ مِنْ غَيْرِ شَىْءٍ أَمْ هُمُ ٱلْخَٰلِقُونَ ﴿٣٥﴾ أَمْ خَلَقُوا۟ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ ۚ بَل لَّا يُوقِنُونَ ﴿٣٦﴾
آيا بى‌هيچ خالقى پديد آمده‌اند يا خود خالق خويشند؟ يا آسمانها و زمين را خلق كرده‌اند؟ نه، به يقين نرسيده‌اند.
پاسخ کوتاه
اسلام از عقل و از طبیعت استدلال میکند: جهانی که آغازی دارد به علتی نیاز دارد، نظم و تعادل دقیق آن به طراحی اشاره میکند و انسانها حس طبیعی آفریدگارشان را دارند (فطرت). قرآن میپرسد: «آیا از هیچ آفریده شدهاند یا خودشان آفرینندهاند؟»
پاسخ کامل‌تر
قرآن بارها مردم را فرامیخواند که به پیدرپی آمدن شب و روز، بارانی که زمین مرده را زنده میکند، آفرینش انسان و ستارگان نگاه کنند، به عنوان نشانههایی برای مردمی که میاندیشند. ایمان کورکورانه نمیخواهد: تأمل میخواهد. فیلسوفان مسلمان استدلالهایی مانند استدلال از آغاز جهان و از امکان را پرورش دادند که بعدها بر اندیشمندان اروپایی اثر گذاشت.
مسلمانان همچنین میگویند که خدا از راه تجربه شناخته میشود: از راه نماز، آسودگی پس از سختی و آرامشی که از یاد او میآید. دلیل انواع گوناگون دارد و ممکن است کسی را که از پیش تصمیم گرفته قانع نکند. مسلمانان از جویندگان صادق دعوت میکنند که بپرسند، قرآن بخوانند و صادقانه از خدا هدایت بخواهند.
از قرآن
إِنَّ فِى خَلْقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱخْتِلَٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ لَءَايَٰتٍۢ لِّأُو۟لِى ٱلْأَلْبَٰبِ ﴿١٩٠﴾
هر آينه در آفرينش آسمانها و زمين و آمد و شد شب و روز، خردمندان را عبرتهاست:
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًۭا ۚ فِطْرَتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِى فَطَرَ ٱلنَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلْقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٣٠﴾
به يكتاپرستى روى به دين آور. فطرتى است كه خدا همه را بدان فطرت بيافريده است و در آفرينش خدا تغييرى نيست. دين پاك و پايدار اين است. ولى بيشتر مردم نمى‌دانند.
إِنَّ فِى خَلْقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱخْتِلَٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱلْفُلْكِ ٱلَّتِى تَجْرِى فِى ٱلْبَحْرِ بِمَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ وَمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن مَّآءٍۢ فَأَحْيَا بِهِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٍۢ وَتَصْرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ وَٱلسَّحَابِ ٱلْمُسَخَّرِ بَيْنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَعْقِلُونَ ﴿١٦٤﴾
در آفرينش آسمانها و زمين، و در آمد و شد شب و روز، و در كشتيهايى كه در دريا مى‌روند و مايه سود مردمند، و در بارانى كه خدا از آسمان فرو مى‌فرستد تا زمين مرده را بدان زنده سازد و جنبندگان را در آن پراكنده كند، و در حركت بادها، و ابرهاى مسخّر ميان زمين و آسمان؛ براى خردمندانى كه در مى‌يابند نشانه هاست.
لطفاً توجه کنید
این پاسخ از فهم رایج اهل سنت پیروی میکند و آموزش عمومی است، نه فتوا. جایی که مسلمانان اختلاف نظر دارند، پاسخ آن را می‌گوید. پرسش خودتان را دارید؟ برای ما بنویسید.