راهنمای حج و عمره

1

عمره

عمره حج کوچک است. در هر زمان از سال می‌توان آن را انجام داد و چند ساعت طول می‌کشد. اعمال آن، به ترتیب:

1. در میقات احرام ببندید

   غسل کنید، لباس احرام بپوشید (برای مردان دو پارچهٔ ساده، سفید و ندوخته؛ برای زنان لباس پوشیدهٔ معمولی) و نیت عمره کنید. سپس تلبیه را بگویید: لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ.

2. وارد مکه و مسجدالحرام شوید

   در راه تلبیه را ادامه دهید. با آرامش و با پای راست وارد مسجد شوید و از خدا بخواهید عمره‌تان را بپذیرد. هنگام شروع طواف تلبیه را قطع کنید.

3. طواف: هفت بار گرد کعبه بگردید

   از حجرالاسود شروع کنید، در حالی که کعبه سمت چپ شماست، و هفت دور آن را سمت چپ نگه دارید. اگر بدون هل دادن ممکن بود می‌توانید حجر را لمس کنید؛ وگرنه به سویش اشاره کنید. باید با وضو باشید. میان رکن یمانی و حجرالاسود سنت است بگویید: رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.

4. دو رکعت نماز بخوانید و زمزم بنوشید

   پس از طواف دو رکعت نماز کوتاه بخوانید، بهتر است پشت مقام ابراهیم، یا اگر شلوغ بود در هر جای مسجد. سپس از آب زمزم بنوشید.

5. سعی: رفت‌وآمد میان صفا و مروه

   به صفا بروید و سعی را آغاز کنید. تا مروه بروید (یک دور)، سپس به صفا برگردید (دور دوم)، و همین‌طور ادامه دهید تا هفت دور را در مروه تمام کنید. مردان میان چراغ‌های سبز تندتر راه می‌روند. بر هر کوه دعا کنید.

6. موی سر را بتراشید یا کوتاه کنید

   مردان تمام سر را می‌تراشند یا همه‌جای آن را کوتاه می‌کنند؛ تراشیدن بهتر است. زنان به اندازهٔ سر یک انگشت از انتهای موی خود را کوتاه می‌کنند. اکنون از احرام بیرون آمده‌اید و عمرهٔ شما کامل شده است.

2

حج

حج در روزهای معینی از ذی‌الحجه، ماه دوازدهم، برگزار می‌شود. رکن پنجم اسلام است و بر هر مسلمان توانا یک بار در عمر واجب است. بیشتر زائران خارجی حج تمتع انجام می‌دهند: نخست عمره، بیرون آمدن از احرام، سپس بستن دوبارهٔ احرام برای حج در روز هشتم.

1. ۸ ذی‌الحجه

   روز ترویه: رفتن به منا

   برای حج احرام ببندید، تلبیه بگویید و به منا بروید. نمازهای ظهر، عصر، مغرب، عشاء و صبح را آنجا بخوانید، نمازهای چهار رکعتی را شکسته و بدون جمع کردن، و شب را در آنجا بمانید.

2. ۹ ذی‌الحجه

   روز عرفه

   پس از طلوع آفتاب به عرفه بروید. ظهر و عصر را با هم و شکسته بخوانید. بعدازظهر را تا غروب رو به قبله با دعا، ذکر و قرآن بگذرانید. این مهم‌ترین روز حج است. پس از غروب، با آرامش به سوی مزدلفه بروید.

3. شب دهم

   مزدلفه

   هنگام رسیدن، نماز مغرب و عشاء را با هم بخوانید و عشاء را شکسته. استراحت کنید، نماز صبح را اول وقت بخوانید و دعا کنید تا آسمان روشن شود. سنگریزه‌های کوچک برای رمی بردارید (به اندازهٔ یک نخود). ناتوانان، زنان و کسانی که از آن‌ها مراقبت می‌کنند، همان‌طور که بسیاری از علما اجازه داده‌اند، می‌توانند پس از نیمه‌شب بروند.

4. ۱۰ ذی‌الحجه

   روز عید: رمی، قربانی، موی سر و طواف

   به منا بروید و هفت سنگریزه به ستون بزرگ (جمرهٔ عقبه) بزنید و با هر یک «الله‌اکبر» بگویید. قربانی (هدی) کنید، سپس سر را بتراشید یا موی خود را کوتاه کنید. با این کار بیشتر ممنوعیت‌های احرام برداشته می‌شود. سپس برای طواف افاضه، و اگر حج تمتع انجام می‌دهید برای سعی، به مکه بروید. ترتیب این کارها انعطاف دارد، چنان‌که پیامبر ﷺ اجازه داد.

5. ۱۱ و ۱۲ ذی‌الحجه

   روزهای تشریق: رمی سه ستون

   هر روز پس از ظهر، به هر یک از سه ستون هفت سنگریزه بزنید: کوچک، میانی و بزرگ، به همین ترتیب، و پس از دو ستون اول دعا کنید. می‌توانید پیش از غروب روز دوازدهم منا را ترک کنید، یا تا سیزدهم بمانید که بهتر است.

6. پیش از ترک مکه

   طواف وداع

   طواف پایانی، یعنی طواف وداع، را آخرین کار پیش از سفر انجام دهید. بیشتر علما می‌گویند واجب است؛ زنی که در عادت ماهانه است از آن معاف است.

سه شیوهٔ انجام حج