หะดีษถูกจัดระดับอย่างไร

การจัดระดับหะดีษพิจารณาสองอย่าง คือสายรายงานและตัวบท หน้านี้อธิบายระดับที่คุณจะเห็นในคลัง

ระดับหลัก

1 صحيحเศาะฮีหฺ ถูกต้อง สายรายงานต่อเนื่องจากผู้รายงานคนหนึ่งสู่อีกคนหนึ่งผ่านผู้ที่ซื่อสัตย์และมีความจำแม่นยำ และหะดีษนั้นไม่มีตำหนิแอบแฝงและไม่ขัดกับรายงานที่แข็งแรงกว่า

2 حسنหะสัน ดี ครบเงื่อนไขของเศาะฮีหฺ เว้นแต่ผู้รายงานหนึ่งคนขึ้นไปมีความจำเบากว่าเล็กน้อย หะดีษหะสันใช้เป็นหลักฐานได้

3 ضعيفเฎาะอีฟ อ่อน ขาดเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่ง เช่น สายรายงานขาดตอน หรือมีผู้รายงานที่ไม่เป็นที่รู้จักหรือถูกวิจารณ์ หะดีษอ่อนมีความต่างกันมาก บางบทอ่อนเพียงเล็กน้อยและสามารถเสริมให้แข็งแรงขึ้นได้ด้วยสายรายงานอื่น บางบทอ่อนมาก

4 موضوعเมาฎูอ์ ถูกอุปโลกน์ รายงานที่ถูกแต่งขึ้นแล้วอ้างว่าเป็นของท่านนบี ﷺ ไม่ใช่หะดีษ และห้ามรายงานว่าเป็นหะดีษ เว้นแต่เพื่อเตือนให้ระวัง

คำที่คุณจะเห็นในระดับของหะดีษ

อิสนาด (สายรายงาน) “อิสนาดเศาะฮีหฺ” หรือ “อิสนาดเฎาะอีฟ” เป็นการจัดระดับเฉพาะสายรายงาน ตัวบทอาจมีสิ่งอื่นสนับสนุน

ลิฆอยริฮี “เศาะฮีหฺ ลิฆอยริฮี” หรือ “หะสัน ลิฆอยริฮี” หมายถึงได้ระดับนั้นเพราะมีสายรายงานอื่นสนับสนุน ไม่ใช่เพราะสายรายงานของตัวมันเอง

หะสัน เศาะฮีหฺ ระดับที่อัต-ติรมิซีใช้ หมายความว่าหะดีษมีสองสายรายงาน สายหนึ่งหะสันและอีกสายหนึ่งเศาะฮีหฺ หรือท่านลังเลระหว่างสองระดับนั้น

เมากูฟและมักฏูอ์ รายงานเมากูฟคือคำพูดหรือการกระทำของเศาะหาบะฮ์ และรายงานมักฏูอ์คือของตาบิอีน ไม่ใช่คำพูดของท่านนบี ﷺ แม้สายรายงานจะเศาะฮีหฺก็ตาม

มุรสัล รายงานที่ตาบิอีนอ้างถึงท่านนบี ﷺ โดยตรง โดยข้ามเศาะหาบะฮ์ไป

ชาษและมุงกัร ชาษคือรายงานที่ผู้รายงานซึ่งเป็นที่ยอมรับได้รายงานขัดกับผู้รายงานที่เชื่อถือได้มากกว่า มุงกัรคือรายงานของผู้รายงานที่อ่อนซึ่งขัดกับผู้รายงานที่เชื่อถือได้ ทั้งสองอย่างเป็นเครื่องหมายของความอ่อน

จะทำอย่างไรกับหะดีษที่อ่อน

นักวิชาการมีทัศนะต่างกัน บางท่านกล่าวว่าห้ามใช้หะดีษอ่อนเลย ท่านอื่น เช่น นักวิชาการยุคก่อนจำนวนมาก อนุญาตให้รายงานหะดีษที่อ่อนเล็กน้อยเพื่อส่งเสริมการทำความดี โดยมีเงื่อนไขว่าต้องไม่อ่อนมาก ต้องอยู่ภายใต้หลักการที่พิสูจน์แล้ว และไม่เชื่อว่าเป็นคำของท่านนบี ﷺ อย่างแน่นอน

ทุกฝ่ายเห็นตรงกันว่าห้ามอ้างหะดีษที่ถูกอุปโลกน์ว่าเป็นของท่านนบี ﷺ และไม่มีการวางหลักปฏิบัติเรื่องฮาลาลและฮะรอมบนหะดีษอ่อนเพียงอย่างเดียว

เมื่อคุณพบหะดีษที่แชร์กันแพร่หลาย ให้ตรวจสอบระดับของมันที่นี่และในผลงานของนักวิชาการก่อนส่งต่อ

คลังจัดกลุ่มหะดีษอย่างไร

1 ผู้ให้ระดับทุกคนยอมรับ ผู้ให้ระดับทุกคนให้ระดับเศาะฮีหฺหรือหะสันในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง

2 อ่อนตามผู้ให้ระดับทุกคน ผู้ให้ระดับทุกคนให้ระดับเฎาะอีฟ มุงกัร ชาษ หรือเมาฎูอ์

3 ผู้ให้ระดับเห็นต่างกัน อย่างน้อยหนึ่งท่านยอมรับและอย่างน้อยหนึ่งท่านทำให้อ่อน กลุ่มนี้ต้องระมัดระวังที่สุด จึงแสดงแต่ละระดับพร้อมชื่อนักวิชาการ

4 ไม่มีการให้ระดับ ฐานข้อมูลไม่มีระดับ ซึ่งเป็นกรณีของสองตำราเศาะฮีหฺและสองรวมเล่มสี่สิบหะดีษ

นักวิชาการในคลังนี้

ระดับที่แสดงมาจากผลงานของนักวิชาการเหล่านี้ ตามที่บันทึกไว้ในฐานข้อมูลแบบเปิด ตัวเลขแสดงจำนวนหะดีษที่แต่ละท่านให้ระดับไว้ในคลังนี้

Zubair Ali Zai19,033

Al-Albani18,925

Shuaib Al Arnaut6,409

Abu Ghuddah5,574

Muhammad Muhyi Al-Din Abdul Hamid5,169

Muhammad Fouad Abd al-Baqi4,309

Ahmad Muhammad Shakir3,667

Bashar Awad Maarouf2,384

Salim al-Hilali1,829

คำถามเกี่ยวกับระดับของหะดีษ

“ผู้ให้ระดับทุกคนยอมรับ” หมายความว่าหะดีษนั้นถูกต้องแน่นอนหรือไม่

หมายความว่านักวิชาการทุกท่านในฐานข้อมูลนี้ยอมรับ นั่นเป็นสัญญาณที่แข็งแรง แต่ระดับก็ยังเป็นคำวินิจฉัยของนักวิชาการ ดังนั้นในเรื่องสำคัญควรอ่านการอภิปรายฉบับเต็มในตำราวิชาหะดีษ

ใครเป็นผู้ตัดสินระดับ

นักวิชาการหะดีษศึกษาผู้รายงานในแต่ละสายรายงาน ความน่าเชื่อถือและความจำของพวกเขา สายรายงานต่อเนื่องหรือไม่ และมีสายรายงานอื่นมาสนับสนุนหรือขัดแย้งหรือไม่

ทำไมหะดีษในตำราสุนันจึงถูกระบุว่าอ่อน

ผู้เขียนตำราสุนันรวบรวมหะดีษที่มีระดับความแข็งแรงต่างกัน และมักชี้ความอ่อนไว้เอง นักวิชาการรุ่นหลังจึงจัดระดับให้ทีละบท