فَكُّ رَقَبَةٍ ﴿١٣﴾
Ita ce fansar wuyan bãwa.
Shari'a, haƙƙoƙi da al'umma
Me Musulunci yake cewa game da bauta?
Gajeriyar amsa
Bauta ta wanzu a ko'ina lokacin da Musulunci ya zo. Musulunci ya taƙaita hanyoyinta, ya yi umarni da mu'amala mai kyau, ya mai da 'yantar da bayi ɗaya daga cikin ayyukan da aka fi ba lada da kuma kaffara ga zunubai da yawa, kuma ya kafa hanyar da ta kai ga kawar da ita. A yau, mallakar mutane ko cinikinsu haramun ne a doka kuma haramun ne a Musulunci.
Cikakkiyar amsa
Alƙur'ani yana yabon 'yantar da bawa a matsayin hanya mai tudu kuma ya mai da shi kaffara ga kisan kuskure, karya rantsuwa da sauran laifuffuka, kuma ana iya amfani da kuɗin zakka don 'yantar da bayi. Bawa na iya yin yarjejeniyar 'yanci kuma an gaya wa mai shi ya taimaka. Annabi ﷺ ya ce dole ne ubangida ya ciyar da bayi ya tufatar da su kamar kansa kuma kada ya nauyaya musu, kuma ya 'yantar da bayinsa. Bilal, ɗan Habasha da aka 'yanta, ya zama mai kiran sallah na farko.
Musulunci bai kawar da ita da umarni ɗaya ba kuma al'ummomin Musulmi sun yi bauta tsawon ƙarni, kamar yadda al'ummomin Kirista, Yahudawa da sauran na lokacin suka yi, kuma an yi cin zarafi. Malaman Musulmi a yau sun yarda cewa bautar da mutum 'ɗan'uwa ba ya halatta, kuma ƙungiyoyi, kamar ISIS, da suka sake farfado da ita sun yi kuskure. Kalmomin 'bawa' da 'ma'aikaci' a fassarori wani lokaci kalma ɗaya ce, 'abd', don haka mahalli yana da muhimmanci.
Daga Alƙur'ani
وَلْيَسْتَعْفِفِ ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغْنِيَهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۗ وَٱلَّذِينَ يَبْتَغُونَ ٱلْكِتَٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًۭا ۖ وَءَاتُوهُم مِّن مَّالِ ٱللَّهِ ٱلَّذِىٓ ءَاتَىٰكُمْ ۚ وَلَا تُكْرِهُوا۟ فَتَيَٰتِكُمْ عَلَى ٱلْبِغَآءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًۭا لِّتَبْتَغُوا۟ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَمَن يُكْرِههُّنَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ مِنۢ بَعْدِ إِكْرَٰهِهِنَّ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٣٣﴾
Kuma waɗannan da ba su sãmi aure ba su kãme kansu har Allah Ya wadãtar da su daga, falalarsa. Kuma waɗanda ke nẽman fansa daga abin da hannuwanku na dãma suka mallaka, to, ku ɗaura musu fansã idan kun san akwai wani alhẽri a cikinsu kuma ku bã su wani abu daga dũkiyar Allah wannan da Ya bã ku. Kuma kada ku tĩlasta kuyanginku a kan yin zina, idan sun yi nufin tsaron kansu, dõmin ku nẽmi rãyuwar dũniya, kuma wanda ya tĩlasta su to, lalle Allah, a bãyan tĩlasta su, Mai gãfara ne, Mai jin ƙai.
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَـًۭٔا ۚ وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًۭٔا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مُّؤْمِنَةٍۢ وَدِيَةٌۭ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَصَّدَّقُوا۟ ۚ فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّۢ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌۭ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مُّؤْمِنَةٍۢ ۖ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍۭ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَٰقٌۭ فَدِيَةٌۭ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مُّؤْمِنَةٍۢ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًۭا ﴿٩٢﴾
Kuma bã ya kasancẽwa ga mũmini ya kashe wani mũmini, fãce bisa ga kuskure. Kuma wanda ya kashe mũmini bisa ga kuskure, sai ya 'yanta wuya mũmina tare da mĩƙa diyya ga mutãnensa, ãce idan sun bari sadaka. Sa'an nan idan (wanda aka kashe) ya kasance daga wasu mutãne maƙiya a gare ku, kuma shi mũminine, sai ya 'yanta wuya mũmina. Kuma idan ya kasance daga wasu mutãne ne (waɗanda) a tsakãninku da tsakãninsu akwai alkawari, sai ya bãyar da diyya ga mutãnensa, tare da 'yanta wuya mũmina. To, wanda bai sãmi (wuyan ba) sai azumin watanni biyu jẽre, dõmin tũba daga Allah. Kuma Allah Yã kasance Masani, Mai hikima.
۞ إِنَّمَا ٱلصَّدَقَٰتُ لِلْفُقَرَآءِ وَٱلْمَسَٰكِينِ وَٱلْعَٰمِلِينَ عَلَيْهَا وَٱلْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَٱلْغَٰرِمِينَ وَفِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ ﴿٦٠﴾
Abin sani kawai, dũkiyõyin sadaka na faƙĩrai ne da miskinai da mãsu aiki a kansu, da waɗanda ake lallãshin zukãtansu, kuma a cikin fansar wuyõyi, da mabarta, da a cikin hanyar Allah da ɗan hanya (matafiyi). Farilla daga Allah. Kuma Allah ne Masani, Mai hikima.
Tushe
Hadisai da ruwayoyin da ke bayan wannan amsa. Buɗe lamba don karanta shi a sunnah.com.
- Sahih al-Bukhari 30 Inganci, malaman hadisi sun yarda a kai
Don Allah a lura
Wannan amsa tana bin fahimtar Ahlus-Sunna ta gaba ɗaya kuma koyo ne na gaba ɗaya, ba fatawa ba. Inda Musulmi suka bambanta, amsar tana faɗa. Kana da tambaya ta kanka? Rubuta mana.