مسلمانان باور دارند که خدا آنچه را رخ خواهد داد میداند و نوشته است، و اینکه انسانها هم انتخابی واقعی دارند و در برابر آنچه برمیگزینند پاسخگو هستند. این دو با هم نگه داشته میشوند: علم خدا کسی را به عمل مجبور نمیکند.
پاسخ کاملتر
راهی ساده برای دیدن آن: معلمی که میداند شاگردش مردود میشود او را مردود نمیکند. علم خدا بیرون از زمان است، پس او میداند هر کس چه برخواهد گزید و انتخاب از آنِ خود او میماند. قرآن میگوید «هر که بخواهد ایمان بیاورد و هر که بخواهد کفر ورزد»، و همچنین اینکه هیچ چیز جز به خواست خدا رخ نمیدهد.
در زندگی روزمره، این باور به مسلمان نیرو میدهد: اسباب را فراهم کن، کار کن و برنامه بریز، سپس آنچه میآید را با توکل و صبر بپذیر، بیآنکه از ضرر ناامید شوی یا از موفقیت مغرور. پیامبر ﷺ آموخت: «شترت را ببند و سپس توکل کن» (حدیثی در ترمذی که البانی آن را حسن دانسته است).
بگو: اين سخن حق از جانب پروردگار شماست. هر كه بخواهد ايمان بياورد و هر كه بخواهد كافر شود. ما براى كافران آتشى كه لهيب آن همه را دربرمىگيرد، آماده كردهايم و چون به استغاثه آب خواهند از آبى چون مس گداخته كه از حرارتش چهرهها كباب مىشود بخورانندشان، چه آب بدى و چه آرامگاهى بد.
این پاسخ از فهم رایج اهل سنت پیروی میکند و آموزش عمومی است، نه فتوا. جایی که مسلمانان اختلاف نظر دارند، پاسخ آن را میگوید. پرسش خودتان را دارید؟ برای ما بنویسید.