Muslim Flow sinovdan o'tmoqda va tez orada Google Play'da bo'ladi. Yuklab olish

Hayot, o'lim va oxirat

Alloh hamma narsani taqdir qilgan bo'lsa, odamlarning ixtiyori bormi?

Qisqa javob

Musulmonlar Alloh bo'ladigan hamma narsani bilishiga va yozib qo'yganiga, shu bilan birga odamlarning haqiqiy tanlovi borligiga va tanlagan narsasi uchun javobgar ekaniga ishonadi. Bu ikkisi birga turadi: Allohning ilmi hech kimni harakatga majburlamaydi.

To'liqroq javob

Buni tushunishning oddiy yo'li: shogirdi yiqilishini biladigan ustoz uni yiqilishga majbur qilmaydi. Allohning ilmi vaqtdan tashqarida, shuning uchun U har bir kishi nimani tanlashini biladi va tanlov o'zlarida qoladi. Qur'on “xohlagan iymon keltirsin, xohlagan kufr keltirsin” deydi va shuningdek hech narsa Allohning irodasisiz sodir bo'lmasligini aytadi.

Kundalik hayotda bu e'tiqod musulmonga kuch beradi: sabablarni qilish, ishlash va rejalashtirish, so'ng keladigan narsani ishonch va sabr bilan qabul qilish, yo'qotishdan noumid bo'lmaslik va muvaffaqiyatdan takabburlanmaslik. Payg'ambar ﷺ o'rgatdi: “Tuyangni bog'la, so'ng Allohga tavakkul qil” (Termiziydagi, Albaniy hasan deb baholagan hadis).

Qur'ondan

وَقُلِ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَن شَآءَ فَلْيُؤْمِن وَمَن شَآءَ فَلْيَكْفُرْ ۚ إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلظَّٰلِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِن يَسْتَغِيثُوا۟ يُغَاثُوا۟ بِمَآءٍۢ كَٱلْمُهْلِ يَشْوِى ٱلْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ ٱلشَّرَابُ وَسَآءَتْ مُرْتَفَقًا ﴿٢٩﴾

Сен: «Бу ҳақ Роббингиз томонидандир. Бас, ким хоҳласа, иймон келтирсин, ким хоҳласа, куфр келтирсин», дегин. Албатта, Биз золимларга деворлари уларни ўраб оладиган оловни тайёрлаб қўйганмиз. Агар ёрдам сўрасалар, эритилган маъдан каби юзларни қўғирувчи сув билан «ёрдам» берилур. Нақадар ёмон шароб ва нақадар ёмон жой!

مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِىٓ أَنفُسِكُمْ إِلَّا فِى كِتَٰبٍۢ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَآ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٌۭ ﴿٢٢﴾

Бирор мусибатни пайдо қилмасамиздан олдин у Китобда битилган бўлур, акс ҳолда ер юзида ва ўз шахсларингизда сизга бирор мусибат етмас. Албатта, бу иш Аллоҳ учун осондир.

إِنَّا هَدَيْنَٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًۭا وَإِمَّا كَفُورًا ﴿٣﴾

Албатта, Биз унга йўл кўрсатдик. (У эса) ёки шукр қилувчи, ёки куфр қилувчи бўлди.

وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٢٩﴾

Оламларнинг Роббиси Аллоҳ хоҳламаса, сизлар хоҳлай олмассизлар. (Ҳар бир нарса Аллоҳнинг хоҳишига боғлиқ. Ҳар бир нарса Аллоҳ таолонинг хоҳиши ила бўлади.)

Manbalar

Bu javob ortidagi hadis va rivoyatlar. O'qish uchun raqamni bosib sunnah.com'da oching.

Iltimos, e'tibor bering

Bu javob Ahli sunna ko'pchiligining tushunchasiga tayanadi va umumiy bilim bo'lib, fatvo emas. Musulmonlar o'rtasida ixtilof bo'lgan joyda, javob buni aytadi. O'z savolingiz bormi? Bizga yozing.

WhatsApp