أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا۟ ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ﴿٣٩﴾
به كسانى كه به جنگ بر سرشان تاخت آوردهاند و مورد ستم قرار گرفتهاند، رخصت داده شد و خدا بر پيروز گردانيدنشان تواناست.
پیامبر ﷺ ۱۳ سال در مکه آزار را بدون جنگ تحمل کرد. جنگ تنها پس از آن آغاز شد که او و جامعهاش بیرون رانده و مورد حمله قرار گرفته بودند، و در ده سال مدینه، علما برآورد میکنند که کل نبردها روی هم رفته حدود هزار جان یا کمتر از هر دو طرف گرفت.
مکیان مسلمانان نخستین را شکنجه کردند و کشتند، سه سال قبیلهٔ پیامبر ﷺ را تحریم کردند و برای کشتن او توطئه چیدند. پس از هجرت به مدینه، نبردهای بدر، احد و خندق برای دفاع از شهر انجام شد. هرجا میتوانست پیمان را ترجیح میداد، مانند صلح حدیبیه، و فتح مکه تقریباً بدون خونریزی و با عفو عمومی انجام شد.
منتقدان به نبردها علیه قبایل یهودی مدینه، مانند بنیقریظه، اشاره میکنند که در زمان محاصره پیمانها را شکستند. مسلمانان پاسخ میدهند که اینها در بافت خیانت در زمان جنگ بود و حکم را رهبری از همپیمانان خودشان بر پایهٔ قانون خودشان صادر کرد. مسلمانان زندگی پیامبر را در مجموع الگوی رحمت میدانند، چنان که قرآن او را توصیف میکند.
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا۟ ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ﴿٣٩﴾
به كسانى كه به جنگ بر سرشان تاخت آوردهاند و مورد ستم قرار گرفتهاند، رخصت داده شد و خدا بر پيروز گردانيدنشان تواناست.
وَمَآ أَرْسَلْنَٰكَ إِلَّا رَحْمَةًۭ لِّلْعَٰلَمِينَ ﴿١٠٧﴾
و نفرستاديم تو را، جز آنكه مىخواستيم به مردم جهان رحمتى ارزانى داريم.
وَقَٰتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْمُعْتَدِينَ ﴿١٩٠﴾
با كسانى كه با شما جنگ مىكنند، در راه خدا بجنگيد و تعدى مكنيد. زيرا خدا تعدىكنندگان را دوست ندارد.
این پاسخ از فهم رایج اهل سنت پیروی میکند و آموزش عمومی است، نه فتوا. جایی که مسلمانان اختلاف نظر دارند، پاسخ آن را میگوید. پرسش خودتان را دارید؟ برای ما بنویسید.