فَكُّ رَقَبَةٍ ﴿١٣﴾
It is the freeing of a slave
Sheriati, të drejtat dhe shoqëria
Çfarë thotë Islami për skllavërinë?
Përgjigje e shkurtër
Skllavëria ekzistonte kudo kur erdhi Islami. Islami i kufizoi burimet e saj, urdhëroi trajtim të mirë, e bëri çlirimin e skllevërve një nga veprat më të shpërblyera dhe një shlyerje për shumë mëkate, dhe vendosi një rrugë që çoi te heqja e saj. Sot, zotërimi ose tregtimi i njerëzve është i paligjshëm dhe është i ndaluar në Islam.
Përgjigjja e plotë
Kurani e lavdëron çlirimin e një skllavi si rrugën e pjerrët dhe e bën shlyerje për vrasjen gabimisht, thyerjen e një betimi dhe shkelje të tjera, dhe fondet e zekatit mund të përdoren për çlirimin e skllevërve. Një skllav mund të shkruante një kontratë lirie dhe zotëriut i thuhet ta ndihmojë. Profeti ﷺ tha se një zot duhet t'i ushqejë e t'i veshë skllevërit si vetveten dhe të mos i ngarkojë, dhe i çliroi vetë skllevërit e tij. Bilali, një skllav etiopas i çliruar, u bë myezini i parë.
Islami nuk e hoqi me një dekret të vetëm dhe shoqëritë myslimane e praktikuan skllavërinë për shekuj, siç bënë shoqëritë e krishtera, çifute e të tjera të kohës, dhe abuzime ndodhën. Dijetarët myslimanë sot bien dakord se skllavërimi i një personi të lirë është i ndaluar dhe se grupet, si ISIS, që e ringjallën atë ishin në gabim. Fjalët «skllav» dhe «shërbëtor» në përkthime nganjëherë janë e njëjta fjalë, «abd», prandaj konteksti ka rëndësi.
Nga Kurani
وَلْيَسْتَعْفِفِ ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغْنِيَهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۗ وَٱلَّذِينَ يَبْتَغُونَ ٱلْكِتَٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًۭا ۖ وَءَاتُوهُم مِّن مَّالِ ٱللَّهِ ٱلَّذِىٓ ءَاتَىٰكُمْ ۚ وَلَا تُكْرِهُوا۟ فَتَيَٰتِكُمْ عَلَى ٱلْبِغَآءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًۭا لِّتَبْتَغُوا۟ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَمَن يُكْرِههُّنَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ مِنۢ بَعْدِ إِكْرَٰهِهِنَّ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٣٣﴾
But let them who find not [the means for] marriage abstain [from sexual relations] until Allah enriches them from His bounty. And those who seek a contract [for eventual emancipation] from among whom your right hands possess - then make a contract with them if you know there is within them goodness and give them from the wealth of Allah which He has given you. And do not compel your slave girls to prostitution, if they desire chastity, to seek [thereby] the temporary interests of worldly life. And if someone should compel them, then indeed, Allah is [to them], after their compulsion, Forgiving and Merciful.
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَـًۭٔا ۚ وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًۭٔا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مُّؤْمِنَةٍۢ وَدِيَةٌۭ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَصَّدَّقُوا۟ ۚ فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّۢ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌۭ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مُّؤْمِنَةٍۢ ۖ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍۭ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَٰقٌۭ فَدِيَةٌۭ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مُّؤْمِنَةٍۢ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًۭا ﴿٩٢﴾
And never is it for a believer to kill a believer except by mistake. And whoever kills a believer by mistake - then the freeing of a believing slave and a compensation payment presented to the deceased's family [is required] unless they give [up their right as] charity. But if the deceased was from a people at war with you and he was a believer - then [only] the freeing of a believing slave; and if he was from a people with whom you have a treaty - then a compensation payment presented to his family and the freeing of a believing slave. And whoever does not find [one or cannot afford to buy one] - then [instead], a fast for two months consecutively, [seeking] acceptance of repentance from Allah. And Allah is ever Knowing and Wise.
۞ إِنَّمَا ٱلصَّدَقَٰتُ لِلْفُقَرَآءِ وَٱلْمَسَٰكِينِ وَٱلْعَٰمِلِينَ عَلَيْهَا وَٱلْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَٱلْغَٰرِمِينَ وَفِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ ﴿٦٠﴾
Zakah expenditures are only for the poor and for the needy and for those employed to collect [zakah] and for bringing hearts together [for Islam] and for freeing captives [or slaves] and for those in debt and for the cause of Allah and for the [stranded] traveler - an obligation [imposed] by Allah. And Allah is Knowing and Wise.
Burimet
Hadithet dhe transmetimet pas kësaj përgjigjeje. Hapni një numër për ta lexuar te sunnah.com.
- Sahih al-Bukhari 30 Autentik, i miratuar nga dijetarët e hadithit
Ju lutemi vini re
Kjo përgjigje ndjek kuptimin kryesor sunit dhe është mësim i përgjithshëm, jo fetva. Aty ku myslimanët kanë mendime të ndryshme, përgjigjja e thotë. Keni një pyetje tuajën? Na shkruani.