بله. قرآن میگوید در دین اجباری نیست و راه درست از گمراهی آشکار شده است. هیچ کس را نمیتوان مجبور به مسلمان شدن کرد و ایمان هر کس را خدا داوری میکند، نه مردم.
قرآن به پیامبر ﷺ میگوید که او فقط یادآورنده است و بر مردم تسلط ندارد، و میفرماید که اگر خدا میخواست همهٔ مردم زمین ایمان میآوردند، و میپرسد آیا او مردم را مجبور کند. ایمان اجباری در اسلام پذیرفته نیست، زیرا ایمان امری قلبی است.
در تاریخ، جوامع یهودی و مسیحی قرنها زیر حکومت مسلمانان با دادگاهها، کلیساها و کنیسههای خود زندگی کردند، و زندگینامههای نخستین پیامبر ﷺ پیمان امانی را ثبت کردهاند که او به مسیحیان نجران داد. تاریخ نمونههای بدی از عدم تحمل هم دارد، مانند هر جامعهٔ دیگر. مسلمانان بر این باورند که این نمونهها خلاف آموزهٔ قرآن است.
لَآ إِكْرَاهَ فِى ٱلدِّينِ ۖ قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشْدُ مِنَ ٱلْغَىِّ ۚ فَمَن يَكْفُرْ بِٱلطَّٰغُوتِ وَيُؤْمِنۢ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱسْتَمْسَكَ بِٱلْعُرْوَةِ ٱلْوُثْقَىٰ لَا ٱنفِصَامَ لَهَا ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٢٥٦﴾
در دين هيچ اجبارى نيست. هدايت از گمراهى مشخص شده است. پس هر كس كه به طاغوت كفر ورزد و به خداى ايمان آورد، به چنان رشته استوارى چنگ زده كه گسستنش نباشد. خدا شنوا و داناست.
وَلَوْ شَآءَ رَبُّكَ لَءَامَنَ مَن فِى ٱلْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا ۚ أَفَأَنتَ تُكْرِهُ ٱلنَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ ﴿٩٩﴾
اگر پروردگار تو بخواهد، همه كسانى كه در روى زمينند ايمان مى‌آورند. آيا تو مردم را به اجبار وامى‌دارى كه ايمان بياورند؟
فَذَكِّرْ إِنَّمَآ أَنتَ مُذَكِّرٌۭ ﴿٢١﴾ لَّسْتَ عَلَيْهِم بِمُصَيْطِرٍ ﴿٢٢﴾
پس پند ده، كه تو پند دهنده‌اى هستى. تو بر آنان فرمانروا نيستى.
لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِىَ دِينِ ﴿٦﴾
شما را دين خود، و مرا دين خود.
احادیث و روایت‌هایی که پشت این پاسخ هستند. شماره را باز کنید تا آن را در sunnah.com بخوانید.
این پاسخ از فهم رایج اهل سنت پیروی میکند و آموزش عمومی است، نه فتوا. جایی که مسلمانان اختلاف نظر دارند، پاسخ آن را میگوید. پرسش خودتان را دارید؟ برای ما بنویسید.
