Jizya musulmon hukmronligi ostida yashovchi musulmon bo'lmagan voyaga yetgan erkaklar harbiy xizmat va zakot o'rniga himoya va diniy erkinlik evaziga to'laydigan soliq edi. U e'tiqod uchun jazo emas edi va kambag'allar, ayollar, bolalar va ruhoniylardan olinmagan.
To'liqroq javob
Musulmon fuqarolar zakot to'lar va qo'shinda ham xizmat qilar edi. Musulmon bo'lmaganlar ikkalasidan ozod qilinib, o'rniga kam soliq to'lagan va ko'p davrlarda u musulmonlar to'laganidan kam bo'lgan. Davlat ularni himoya qila olmaganda, masalan musulmon qo'shini Vizantiyaliklar oldidan Hims shahridan chekingan paytda, jizya qaytarilgan.
Bu tizim ko'p joylarda asrlardan beri qo'llanilmaydi. Bugun musulmon olimlar odatda zamonaviy davlatning barcha fuqarolari bir xil burchlarga ega teng fuqarolar ekanini va hamma bir xil soliq to'laydigan va qo'shinda xizmat qiladigan paytda jizyaga o'rin yo'qligini aytadi. Tarix kamsitish holatlarini ham qayd etadi, Qur'on qoidasi esa odamlar bilan adolatli muomala qilishdir.
Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмайдиганларга, Аллоҳ ва Унинг Расули ҳаром қилган нарсаларни ҳаром деб билмайдиган ва ҳақ динга юрмайдиган китоб берилганларга қарши, то улар бўйинсунган ҳолларида ўз қўллари билан «жизя» бермагунича, жанг қилинг. (Жизя, ғайридин кишининг Ислом ҳимояси остида яшаши, мусулмонлар томонидан тақдим этилган оммавий хизматлардан фойдаланиши ва бошқа сабаблар учун Ислом давлатига тўлаб туриладиган маблағдир. Жизяни ўз қўли билан бўйинсунган ҳолда берадиган аҳли китобларга қарши мусулмонлар урушмайдилар.)
Bu javob Ahli sunna ko'pchiligining tushunchasiga tayanadi va umumiy bilim bo'lib, fatvo emas. Musulmonlar o'rtasida ixtilof bo'lgan joyda, javob buni aytadi. O'z savolingiz bormi? Bizga yozing.
