Sadaqah en zakaat

Zakaat is een verplichte betaling met een vast percentage en duidelijke voorwaarden. Sadaqah is vrijwillig. Het kan elk bedrag zijn, voor elk goed doel, op elk moment van het jaar.

Sadaqah is niet beperkt tot de acht groepen die zakaat mogen ontvangen. Koran 3:134 prijst wie geeft in tijden van voorspoed en in tijden van tegenspoed, dus zelfs een kleine gift heeft waarde.

  • Zakaat is een plicht en wordt betaald zodra je aan de voorwaarden voldoet.
  • Sadaqah is een keuze en staat open voor iedereen, rijk of arm.

Sadaqah vervangt zakaat niet. Het komt erbij.

Sadaqah jariyah en waqf

Sadaqah jariyah betekent voortdurende liefdadigheid. De Profeet Mohammed ﷺ leerde dat wanneer iemand sterft, zijn daden ophouden, behalve drie: voortdurende liefdadigheid, nuttige kennis en een rechtschapen kind dat voor hem bidt.

Waqf is een stichting. Iemand schenkt een bezit, en het bezit blijft behouden, terwijl het nut ervan voor goede doelen wordt gebruikt. Voorbeelden zijn een waterput, een school, een moskee of land waarvan de opbrengst de armen voedt.

Een waqf wordt gewoonlijk beheerd door een beheerder, die het alleen mag gebruiken voor het doel dat de gever heeft genoemd. In de loop van vele eeuwen bouwden moslimgemeenschappen op deze manier scholen, ziekenhuizen en waterputten.

Een bekend voorbeeld is Umar ibn al-Khattab, die land had bij Khaybar. De Profeet ﷺ adviseerde hem het land zelf te behouden en de opbrengst als liefdadigheid te geven.

Liefdadigheid voorbij geld

De Profeet ﷺ leerde dat elke goede daad een vorm van sadaqah is. Een vriendelijk woord is liefdadigheid. Een glimlach naar je broer of zus is liefdadigheid. Iets schadelijks van de weg halen is liefdadigheid.

Dit betekent dat mensen met weinig geld toch kunnen geven. Een buur helpen of iets nuttigs leren telt ook mee.

De Profeet ﷺ leerde ook dat wie anderen naar een goede daad leidt, een beloning krijgt zoals de beloning van degene die haar doet.

Goede manieren bij het geven

De islam leert zorgvuldigheid in de manier waarop we geven.

  • Geef in het geheim als je kunt. Koran 2:271 zegt dat openlijk geven goed is, maar in stilte aan de armen geven beter.
  • Geef eerst aan je familie. De Profeet ﷺ leerde dat liefdadigheid aan een familielid zowel liefdadigheid is als een manier om de familiebanden te onderhouden.
  • Geef niet met verspilling. Koran 17:26 en 17:27 waarschuwen tegen verkwisting, dus geef met evenwicht en wijsheid.
  • Kwets mensen niet door ze aan je gift te herinneren. Koran 2:264 waarschuwt dat dit de beloning bederft.

De betekenis van Koran 2:261

Koran 2:261 geeft het voorbeeld van een graankorrel die zeven aren voortbrengt, met honderd korrels in elke aar. Het betekent dat Allah de beloning voor geld dat op Zijn weg is uitgegeven vele malen kan vermenigvuldigen.

Het vers herinnert ons eraan dat geven iemand in de ogen van Allah niet armer maakt. Geef met een oprecht hart en vertrouw op Zijn vrijgevigheid.

Algemene informatie om te leren, geen fatwa. Vraag voor je eigen situatie raad aan een bevoegde geleerde.

Bronnen

  • Koran 2:261
  • Koran 2:264
  • Koran 2:271
  • Koran 17:26-27
  • Sahih Muslim (Boek van de testamenten)
  • Sahih al-Bukhari (Boek van zakaat)
  • Jami' at-Tirmidhi (Hoofdstukken over rechtschapenheid)
  • Koran 3:134