زکات صدقهای سالانه به اندازهٔ ۲.۵٪ از پسانداز و دارایی بالاتر از حداقلی معین (نصاب) است و یکی از پنج رکن اسلام است. به فقیران و دیگر نیازمندان داده میشود و مال و دل انسان را پاک میکند.
قرآن هشت گروه را که میتوانند زکات بگیرند نام میبرد، از جمله فقیران، مستمندان، بدهکاران، مسافران نیازمند و کسانی که برای جمعآوری و توزیع آن کار میکنند، و برای آزاد کردن بردگان. زکات حقی است که فقیران بر مال ثروتمندان دارند، نه منتی.
جز زکات واجب، اسلام به صدقهٔ داوطلبانه (صدقه) در هر زمان تشویق میکند، مانند غذا دادن به کسی، کمک به همسایه یا حتی یک لبخند. پیامبر ﷺ فرمود که صدقه از مال نمیکاهد. زکات یکی از نخستین نظامهای رفاه اجتماعی در تاریخ بوده است.
۞ إِنَّمَا ٱلصَّدَقَٰتُ لِلْفُقَرَآءِ وَٱلْمَسَٰكِينِ وَٱلْعَٰمِلِينَ عَلَيْهَا وَٱلْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَٱلْغَٰرِمِينَ وَفِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ ﴿٦٠﴾
صدقات براى فقيران است و مسكينان و كارگزاران جمع‌آورى آن. و نيز براى به دست آوردن دل مخالفان و آزاد كردن بندگان و قرضداران و انفاق در راه خدا و مسافران نيازمند و آن فريضه‌اى است از جانب خدا. و خدا دانا و حكيم است.
وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱرْكَعُوا۟ مَعَ ٱلرَّٰكِعِينَ ﴿٤٣﴾
و نماز را برپاى داريد و زكات بدهيد و با ركوع‌كنندگان ركوع كنيد.
مَّثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِى كُلِّ سُنۢبُلَةٍۢ مِّا۟ئَةُ حَبَّةٍۢ ۗ وَٱللَّهُ يُضَٰعِفُ لِمَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ ﴿٢٦١﴾
مثَل آنان كه مال خود را در راه خدا انفاق مى‌كنند، مثَل دانه‌اى است كه هفت خوشه برآورد و در هر خوشه‌اى صد دانه باشد. خدا پاداش هر كه را كه بخواهد، چند برابر مى‌كند. خدا گشايش‌دهنده و داناست.
این پاسخ از فهم رایج اهل سنت پیروی میکند و آموزش عمومی است، نه فتوا. جایی که مسلمانان اختلاف نظر دارند، پاسخ آن را می‌گوید. پرسش خودتان را دارید؟ برای ما بنویسید.
