Sunniylar va shialar yagona Allohga, Qur'onga, Payg'ambar Muhammad ﷺ ga va besh rukniga iymon keltirishda umumiy. Ajralish Payg'ambar vafotidan keyin musulmon jamoasiga kim rahbarlik qilishi kerakligi sababli boshlangan: sunniylar Abu Bakr va dastlabki xalifalarni qabul qildi, shialar esa Ali voris bo'lishi kerak edi, deb hisobladi.
To'liqroq javob
Musulmonlarning taxminan 85–90% sunniy va taxminan 10–15% shia, asosan Eron, Iroq, Ozarbayjon, Bahrayn va Livanda. Asrlar davomida huquq, tarix va amaliyotda farqlar paydo bo'ldi: shialar Aliga va uning oilasidan bo'lgan imomlarga alohida o'rin beradi va o'zlarining hadis kitoblari va Oshuro kabi o'z xotira marosimlari bor.
Ko'pchilik sunniy va shia musulmonlar tarixning ko'p qismida yonma-yon tinch yashagan va ko'p joylarda o'zaro turmush quradi. Ular o'rtasidagi ziddiyatlar asosan siyosiy bo'lgan, so'nggi o'n yilliklardagi urushlar kabi. Ikkala guruh ham Ka'ba tomon namoz o'qiydi, haj ni birga bajaradi va bir xil Qur'onni o'qiydi. Qur'on mo''minlarga Allohning ipidan mahkam tutishni va bo'linmaslikni buyuradi.
Динларини тафриқа қилиб, ўзлари гуруҳбозлик қилганлар билан ҳеч бир алоқанг йўқ. Албатта, уларнинг иши Аллоҳнинг Ўзига ҳавола. Сўнгра қилган ишларининг хабарини берур. (Дунёда турли динларни тутганлар, динига тафриқа тушганлар кўп. Шу билан бирга, ўзлари турли гуруҳларга, фирқаларга бўлиниб олиб, тарафкашлик қилиб юрганлар ҳам кўп. Лекин сенинг улар билан ҳеч қандай алоқанг йўқ. Сенинг Аллоҳ ҳузуридан келган ва унинг ҳузурида мақбул дининг бор.)
Bu javob Ahli sunna ko'pchiligining tushunchasiga tayanadi va umumiy bilim bo'lib, fatvo emas. Musulmonlar o'rtasida ixtilof bo'lgan joyda, javob buni aytadi. O'z savolingiz bormi? Bizga yozing.