Solat lima waktu dan rakaatnya

Allah mewajibkan solat lima waktu kepada orang beriman, masing-masing pada waktunya yang tersendiri (Al-Quran 4:103). Solat itu ialah Subuh (fajar), Zohor (tengah hari), Asar (petang), Maghrib (selepas matahari terbenam) dan Isyak (malam).

Bilangan rakaat fardu bagi setiap solat ialah:

  • Subuh: 2 rakaat
  • Zohor: 4 rakaat
  • Asar: 4 rakaat
  • Maghrib: 3 rakaat
  • Isyak: 4 rakaat

Sebelum anda bermula

Bersiaplah dahulu. Anda perlu berwuduk, memakai pakaian yang bersih dan menutup badan dengan sempurna, serta berdiri di tempat yang bersih menghadap kiblat (arah Kaabah di Makkah).

Nabi ﷺ mengajar para pengikutnya supaya bersolat sebagaimana mereka melihat baginda bersolat. Justeru, amat membantu jika anda mempelajari langkah-langkahnya dengan perlahan dan tepat.

Langkah-langkah satu rakaat

Ikuti langkah-langkah ini mengikut urutan. Dua langkah pertama hanya dilakukan pada permulaan solat.

  • Niat: tetapkan dalam hati solat yang hendak anda tunaikan. Anda tidak perlu menyebutnya dengan kuat.
  • Takbir: angkat kedua-dua tangan dan ucapkan Allahu akbar (Allah Maha Besar). Kemudian letakkan tangan anda di hadapan.
  • Berdiri (qiyam): bacalah Surah al-Fatihah. Pada dua rakaat pertama, tambahkan satu bahagian pendek lain daripada Al-Quran.
  • Rukuk: ucapkan Allahu akbar dan rukuk dengan belakang yang lurus. Puji Allah semasa rukuk, kemudian berdiri tegak semula.
  • Sujud: ucapkan Allahu akbar dan turun. Dahi bersama hidung, kedua-dua tapak tangan, kedua-dua lutut dan hujung jari kedua-dua kaki hendaklah menyentuh lantai. Puji Allah dalam kedudukan ini.
  • Duduk seketika, kemudian lakukan sujud yang kedua.

Kini anda telah menyelesaikan satu rakaat. Berdiri untuk rakaat berikutnya, atau teruskan ke bahagian penutup jika ini rakaat yang terakhir.

Cara solat diakhiri

Selepas rakaat kedua bagi mana-mana solat, anda duduk dan membaca tahiyat. Ini ialah penyaksian iman bersama ucapan penghormatan kepada Allah. Dalam solat tiga atau empat rakaat, anda kemudian berdiri dan menyempurnakan baki rakaat. Dalam rakaat-rakaat terakhir ini kebanyakan orang hanya membaca al-Fatihah.

Pada duduk yang terakhir anda juga berselawat ke atas Nabi Muhammad ﷺ. Kemudian anda menamatkan solat dengan salam. Palingkan kepala ke kanan dan ucapkan Assalamu alaykum wa rahmatullah (semoga sejahtera dan rahmat Allah ke atas kamu). Lakukan perkara yang sama ke kiri.

Kesilapan biasa pemula

Kesilapan yang paling penting untuk dielakkan ialah tergesa-gesa. Nabi ﷺ pernah menyuruh seorang lelaki yang bersolat terlalu cepat supaya mengulangi solatnya, kerana dia tidak bersolat dengan tenang (diriwayatkan dalam Sahih al-Bukhari dan Sahih Muslim). Berhentilah seketika dengan tenang dalam setiap kedudukan.

  • Tersalah kira bilangan rakaat. Kira perlahan-lahan dengan jari atau mengikut bilangan sujud.
  • Memulakan solat tanpa wuduk, atau menghadap arah yang salah.
  • Banyak bergerak, menoleh ke sana sini atau bermain-main dengan pakaian.
  • Menunggu sehingga sempurna dalam bahasa Arab sebelum bermula. Mulakan dengan apa yang anda tahu dan teruskan belajar.

Jika anda tidak pasti apa yang perlu dilakukan selepas melakukan kesilapan dalam solat, tanyalah ulama tempatan yang layak. Allah tidak membebankan seseorang melainkan sekadar kemampuannya (Al-Quran 2:286).

Maklumat umum untuk pembelajaran, bukan fatwa. Untuk keadaan anda sendiri, tanya ulama yang layak.

Sumber

  • Al-Quran 4:103
  • Al-Quran 2:286
  • Sahih al-Bukhari (Kitab Solat)
  • Sahih Muslim (Kitab Solat)