Aidilfitri dan Aidiladha: Panduan Mudah

Dua hari raya

Aidilfitri jatuh pada hari pertama bulan Syawal, selepas bulan puasa Ramadan. Ia hari untuk bersyukur kepada Allah atas kekuatan menyempurnakan puasa.

Aidiladha jatuh pada hari kesepuluh Zulhijah. Ia mengingati ketaatan Nabi Ibrahim (alaihissalam), yang sanggup mengorbankan anaknya kerana Allah. Allah menggantikan korban itu dengan sembelihan yang besar, seperti yang diceritakan dalam Al-Quran 37:102-107.

Tarikhnya bergantung pada kalendar Hijrah dan cerapan anak bulan, jadi ikutlah pengumuman komuniti tempatan anda.

Solat hari raya

Solat hari raya ditunaikan secara berjemaah, pada waktu pagi, selepas matahari terbit. Ia mempunyai ciri-ciri ini:

• Ia dua rakaat (unit solat), dengan takbir tambahan (mengucapkan “Allahu akbar”) dalam rakaat-rakaat itu. Para ulama sedikit berbeza pendapat tentang bilangan takbir tambahan, jadi ikutlah imam.
• Tiada azan (seruan solat) dan tiada iqamah untuknya.
• Nabi ﷺ biasanya menunaikannya di luar, di tanah lapang. Banyak komuniti masih melakukannya apabila boleh, dan yang lain bersolat di dewan besar atau masjid.
• Imam menyampaikan khutbah (ucapan) selepas solat. Eloklah anda tinggal dan mendengarnya.

Lelaki, wanita dan kanak-kanak semuanya digalakkan hadir. Nabi ﷺ mengajar bahawa walaupun wanita yang sedang haid hendaklah pergi ke perhimpunan itu dan turut serta dalam kebaikan, tetapi mereka menjauhi tempat solat.

Takbir dan zakat fitrah

Takbir ialah seruan pujian yang diucapkan umat Islam pada hari-hari raya. Bentuk yang lazim ialah: “Allahu akbar, Allahu akbar, La ilaha illa Allah, Allahu akbar, Allahu akbar, wa lillahi al-hamd.” Ia bermaksud Allah Maha Besar dan segala puji bagi-Nya.

Zakat fitrah ialah sedekah kecil yang diberikan setiap Muslim pada penghujung Ramadan, untuk dirinya dan orang yang ditanggungnya. Ia membersihkan puasa dan memberi makan orang miskin. Ia hendaklah dibayar sebelum solat hari raya, seperti yang diajarkan oleh Nabi ﷺ. Ramai ulama membenarkan membayarnya sehari atau dua hari lebih awal. Jika anda membayarnya selepas solat, ia dikira sebagai sedekah biasa. Tanyalah ulama tempatan tentang kadar dan bentuk bayarannya.

Ibadah korban Aidiladha

Selepas solat pada Aidiladha, umat Islam yang mampu menyembelih udhiyah (korban) seekor haiwan, seperti kibas, kambing, lembu atau unta. Ia mesti memenuhi syarat umur dan kesihatan, dan haiwan itu disembelih dengan cara yang diajarkan Islam.

Seperti yang lazim diajarkan, daging itu dibahagikan kepada tiga bahagian: satu untuk keluarga, satu untuk saudara-mara, rakan dan jiran, dan satu untuk orang miskin. Al-Quran 22:36 menyuruh kita makan daripadanya dan memberi makan orang yang memerlukan. Sebahagian ulama membenarkan kadar yang lain.

Berpuasa diharamkan pada hari Aidilfitri dan pada hari Aidiladha. Ini ialah hari untuk makan dan menikmati kurniaan Allah.

Adab pada hari raya

Hari raya ialah hari kegembiraan dan kebaikan. Amalan-amalan ini disunatkan:

• Mandi, pakai pakaian bersih yang terbaik dan memakai wangian (bagi lelaki).
• Ucapkan salam dengan baik kepada orang, misalnya dengan “Selamat Hari Raya” atau “Eid Mubarak”.
• Menziarahi keluarga, jiran dan rakan. Maafkan pertengkaran lama dan berdamailah.
• Bermurah hati kepada orang miskin, anak yatim dan sesiapa yang keseorangan.
• Nikmati makanan dan keseronokan yang dibenarkan, dan jauhi pembaziran dan apa sahaja yang Allah haramkan.

Sumber

• Al-Quran 37:102-107
• Al-Quran 22:36-37
• Sahih al-Bukhari (Kitab Dua Hari Raya)
• Sahih Muslim (Kitab Dua Hari Raya)
• Sunan Abu Daud (Kitab Zakat)