وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِفَتَىٰهُ لَآ أَبْرَحُ حَتَّىٰٓ أَبْلُغَ مَجْمَعَ ٱلْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِىَ حُقُبًۭا ﴿٦٠﴾
മൂസാ തന്റെ ഭൃത്യനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞ സന്ദര്ഭം (ശ്രദ്ധേയമാകുന്നു:) ഞാന് രണ്ട് കടലുകള് കൂടിച്ചേരുന്നിടത്ത് എത്തുകയോ, അല്ലെങ്കില് സുദീര്ഘമായ ഒരു കാലഘട്ടം മുഴുവന് നടന്ന് കഴിയുകയോ ചെയ്യുന്നത് വരെ ഞാന് (ഈ യാത്ര) തുടര്ന്ന് കൊണേ്ടയിരിക്കും.
فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِى ٱلْبَحْرِ سَرَبًۭا ﴿٦١﴾
അങ്ങനെ അവര് അവ (കടലുകള്) രണ്ടും കൂടിച്ചേരുന്നിടത്തെത്തിയപ്പോള് തങ്ങളുടെ മത്സ്യത്തിന്റെ കാര്യം മറന്നുപോയി. അങ്ങനെ അത് കടലില് (ചാടി) അത് പോയ മാര്ഗം ഒരു തുരങ്കം (പോലെ) ആക്കിത്തീര്ത്തു.
فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَىٰهُ ءَاتِنَا غَدَآءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَٰذَا نَصَبًۭا ﴿٦٢﴾
അങ്ങനെ അവര് ആ സ്ഥലം വിട്ട് മുന്നോട്ട് പോയിക്കഴിഞ്ഞപ്പോള് മൂസാ തന്റെ ഭൃത്യനോട് പറഞ്ഞു: നീ നമുക്ക് നമ്മുടെ ഭക്ഷണം കൊണ്ട് വാ. നമ്മുടെ ഈ യാത്ര നിമിത്തം നമുക്ക് ക്ഷീണം നേരിട്ടിരിക്കുന്നു.
قَالَ أَرَءَيْتَ إِذْ أَوَيْنَآ إِلَى ٱلصَّخْرَةِ فَإِنِّى نَسِيتُ ٱلْحُوتَ وَمَآ أَنسَىٰنِيهُ إِلَّا ٱلشَّيْطَٰنُ أَنْ أَذْكُرَهُۥ ۚ وَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِى ٱلْبَحْرِ عَجَبًۭا ﴿٦٣﴾
അവന് പറഞ്ഞു: താങ്കള് കണ്ടുവോ? നാം ആ പാറക്കല്ലില് അഭയം പ്രാപിച്ച സന്ദര്ഭത്തില് ഞാന് ആ മത്സ്യത്തെ മറന്നുപോകുക തന്നെ ചെയ്തു. അത് പറയാന് എന്നെ മറപ്പിച്ചത് പിശാചല്ലാതെ മറ്റാരുമല്ല. അത് കടലിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച വഴി ഒരു അത്ഭുതമാക്കിത്തീര്ക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
قَالَ ذَٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ ۚ فَٱرْتَدَّا عَلَىٰٓ ءَاثَارِهِمَا قَصَصًۭا ﴿٦٤﴾
അദ്ദേഹം (മൂസാ) പറഞ്ഞു: അതുതന്നെയാണ് നാം തേടിക്കൊണ്ടിരുന്നത്. ഉടനെ അവര് രണ്ട് പേരും തങ്ങളുടെ കാല്പാടുകള് നോക്കിക്കൊണ്ട് മടങ്ങി.
فَوَجَدَا عَبْدًۭا مِّنْ عِبَادِنَآ ءَاتَيْنَٰهُ رَحْمَةًۭ مِّنْ عِندِنَا وَعَلَّمْنَٰهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًۭا ﴿٦٥﴾
അപ്പോള് അവര് രണ്ടുപേരും നമ്മുടെ ദാസന്മാരില് ഒരാളെ കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹത്തിന് നാം നമ്മുടെ പക്കല് നിന്നുള്ള കാരുണ്യം നല്കുകയും, നമ്മുടെ പക്കല് നിന്നുള്ള ജ്ഞാനം നാം അദ്ദേഹത്തെ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
قَالَ لَهُۥ مُوسَىٰ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَىٰٓ أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًۭا ﴿٦٦﴾
മൂസാ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: താങ്കള്ക്ക് പഠിപ്പിക്കപ്പെട്ട സന്മാര്ഗജ്ഞാനത്തില് നിന്ന് എനിക്ക് താങ്കള് പഠിപ്പിച്ചുതരുന്നതിന്നായി ഞാന് താങ്കളെ അനുഗമിക്കട്ടെ?
قَالَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًۭا ﴿٦٧﴾
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: തീര്ച്ചയായും താങ്കള്ക്ക് എന്റെ കൂടെ ക്ഷമിച്ച് കഴിയാന് സാധിക്കുകയേ ഇല്ല.
وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَىٰ مَا لَمْ تُحِطْ بِهِۦ خُبْرًۭا ﴿٦٨﴾
താങ്കള് സൂക്ഷ്മമായി അറിഞ്ഞിട്ടില്ലാത്ത ഒരു വിഷയത്തില് താങ്കള്ക്കെങ്ങനെ ക്ഷമിക്കാനാകും.?
قَالَ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ صَابِرًۭا وَلَآ أَعْصِى لَكَ أَمْرًۭا ﴿٦٩﴾
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പക്ഷം ക്ഷമയുള്ളവനായി താങ്കള് എന്നെ കണ്ടെത്തുന്നതാണ്. ഞാന് താങ്കളുടെ ഒരു കല്പനയ്ക്കും എതിര് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നതല്ല.
قَالَ فَإِنِ ٱتَّبَعْتَنِى فَلَا تَسْـَٔلْنِى عَن شَىْءٍ حَتَّىٰٓ أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًۭا ﴿٧٠﴾
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: എന്നാല് താങ്കള് എന്നെ അനുഗമിക്കുന്ന പക്ഷം യാതൊരു കാര്യത്തെപ്പറ്റിയും താങ്കള് എന്നോട് ചോദിക്കരുത്: അതിനെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരം ഞാന് തന്നെ താങ്കള്ക്കു പറഞ്ഞുതരുന്നത് വരെ.
فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا رَكِبَا فِى ٱلسَّفِينَةِ خَرَقَهَا ۖ قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا إِمْرًۭا ﴿٧١﴾
തുടര്ന്ന് അവര് രണ്ട് പേരും കപ്പലില് കയറിയപ്പോള് അദ്ദേഹം അത് ഓട്ടയാക്കിക്കളഞ്ഞു. മൂസാ പറഞ്ഞു: അതിലുള്ളവരെ മുക്കിക്കളയുവാന് വേണ്ടി താങ്കളത് ഓട്ടയാക്കിയിരിക്കുകയാണോ? തീര്ച്ചയായും ഗുരുതരമായ ഒരു കാര്യം തന്നെയാണ് താങ്കള് ചെയ്തത്.
قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًۭا ﴿٧٢﴾
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: തീര്ച്ചയായും താങ്കള്ക്ക് എന്റെ കൂടെ ക്ഷമിച്ചുകഴിയാന് സാധിക്കില്ല എന്ന് ഞാന് പറഞ്ഞിട്ടില്ലേ?
قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِى بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِى مِنْ أَمْرِى عُسْرًۭا ﴿٧٣﴾
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ഞാന് മറന്നുപോയതിന് താങ്കള് എന്റെ പേരില് നടപടി എടുക്കരുത്. എന്റെ കാര്യത്തില് വിഷമകരമായ യാതൊന്നിനും താങ്കള് എന്നെ നിര്ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്യരുത്.
فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا لَقِيَا غُلَٰمًۭا فَقَتَلَهُۥ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًۭا زَكِيَّةًۢ بِغَيْرِ نَفْسٍۢ لَّقَدْ جِئْتَ شَيْـًۭٔا نُّكْرًۭا ﴿٧٤﴾
അനന്തരം അവര് ഇരുവരും പോയി. അങ്ങനെ ഒരു ബാലനെ അവര് കണ്ടുമുട്ടിയപ്പോള് അദ്ദേഹം അവനെ കൊന്നുകളഞ്ഞു. മൂസാ പറഞ്ഞു: നിര്ദോഷിയായ ഒരാളെ മറ്റൊരാള്ക്കു പകരമായിട്ടല്ലാതെ താങ്കള് കൊന്നുവോ? തീര്ച്ചയായും നിഷിദ്ധമായ ഒരു കാര്യം തന്നെയാണ് താങ്കള് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.
۞ قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًۭا ﴿٧٥﴾
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: തീര്ച്ചയായും താങ്കള്ക്കു എന്റെ കൂടെ ക്ഷമിച്ച് കഴിയുവാന് സാധിക്കുകയേ ഇല്ല എന്ന് ഞാന് താങ്കളോട് പറഞ്ഞിട്ടില്ലേ?
قَالَ إِن سَأَلْتُكَ عَن شَىْءٍۭ بَعْدَهَا فَلَا تُصَٰحِبْنِى ۖ قَدْ بَلَغْتَ مِن لَّدُنِّى عُذْرًۭا ﴿٧٦﴾
മൂസാ പറഞ്ഞു: ഇതിന് ശേഷം വല്ലതിനെപ്പറ്റിയും ഞാന് താങ്കളോട് ചോദിക്കുകയാണെങ്കില് പിന്നെ താങ്കള് എന്നെ സഹവാസിയാക്കേണ്ടതില്ല. എന്നില് നിന്ന് താങ്കള്ക്ക് ന്യായമായ കാരണം കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞു.
فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَيَآ أَهْلَ قَرْيَةٍ ٱسْتَطْعَمَآ أَهْلَهَا فَأَبَوْا۟ أَن يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًۭا يُرِيدُ أَن يَنقَضَّ فَأَقَامَهُۥ ۖ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًۭا ﴿٧٧﴾
അനന്തരം അവര് ഇരുവരും പോയി. അങ്ങനെ അവര് ഇരുവരും ഒരു രാജ്യക്കാരുടെ അടുക്കല് ചെന്നപ്പോള് ആ രാജ്യക്കാരോട് അവര് ഭക്ഷണം ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാല് ഇവരെ സല്ക്കരിക്കുവാന് അവര് വൈമനസ്യം കാണിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. അപ്പോള് പൊളിഞ്ഞുവീഴാനൊരുങ്ങുന്ന ഒരു മതില് അവര് അവിടെ കണ്ടെത്തി. ഉടനെ അദ്ദേഹം അത് നേരെയാക്കി. മൂസാ പറഞ്ഞു: താങ്കള് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നെങ്കില് അതിന്റെ പേരില് താങ്കള്ക്ക് വല്ല പ്രതിഫലവും വാങ്ങാമായിരുന്നു.
قَالَ هَٰذَا فِرَاقُ بَيْنِى وَبَيْنِكَ ۚ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا ﴿٧٨﴾
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ഇത് ഞാനും താങ്കളും തമ്മിലുള്ള വേര്പാടാകുന്നു. ഏതൊരു കാര്യത്തിന്റെ പേരില് താങ്കള്ക്ക് ക്ഷമിക്കാന് കഴിയാതിരുന്നുവോ അതിന്റെ പൊരുള് ഞാന് താങ്കള്ക്ക് അറിയിച്ച് തരാം.
أَمَّا ٱلسَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَٰكِينَ يَعْمَلُونَ فِى ٱلْبَحْرِ فَأَرَدتُّ أَنْ أَعِيبَهَا وَكَانَ وَرَآءَهُم مَّلِكٌۭ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًۭا ﴿٧٩﴾
എന്നാല് ആ കപ്പല് കടലില് ജോലിചെയ്യുന്ന ഏതാനും ദരിദ്രന്മാരുടെതായിരുന്നു. അതിനാല് ഞാനത് കേടുവരുത്തണമെന്ന് ഉദ്ദേശിച്ചു. (കാരണം) അവരുടെ പുറകെ എല്ലാ (നല്ല) കപ്പലും ബലാല്ക്കാരമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്ന ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
وَأَمَّا ٱلْغُلَٰمُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينَآ أَن يُرْهِقَهُمَا طُغْيَٰنًۭا وَكُفْرًۭا ﴿٨٠﴾
എന്നാല് ആ ബാലനാകട്ടെ അവന്റെ മാതാപിതാക്കള് സത്യവിശ്വാസികളായിരുന്നു. എന്നാല് അവന് അവരെ അതിക്രമത്തിനും അവിശ്വാസത്തിനും നിര്ബന്ധിതരാക്കിത്തീര്ക്കുമെന്ന് നാം ഭയപ്പെട്ടു.
فَأَرَدْنَآ أَن يُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًۭا مِّنْهُ زَكَوٰةًۭ وَأَقْرَبَ رُحْمًۭا ﴿٨١﴾
അതിനാല് അവര്ക്ക് അവരുടെ രക്ഷിതാവ് അവനെക്കാള് സ്വഭാവശുദ്ധിയില് മെച്ചപ്പെട്ടവനും, കാരുണ്യത്താല് കൂടുതല് അടുപ്പമുള്ളവനുമായ ഒരു സന്താനത്തെ പകരം നല്കണം എന്നു നാം ആഗ്രഹിച്ചു.
وَأَمَّا ٱلْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَٰمَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِى ٱلْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُۥ كَنزٌۭ لَّهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَٰلِحًۭا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَن يَبْلُغَآ أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنزَهُمَا رَحْمَةًۭ مِّن رَّبِّكَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهُۥ عَنْ أَمْرِى ۚ ذَٰلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَيْهِ صَبْرًۭا ﴿٨٢﴾
ആ മതിലാണെങ്കിലോ, അത് ആ പട്ടണത്തിലെ അനാഥരായ രണ്ട് ബാലന്മാരുടെതായിരുന്നു. അതിനു ചുവട്ടില് അവര്ക്കായുള്ള ഒരു നിധിയുണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ പിതാവ് ഒരു നല്ല മനുഷ്യനായിരുന്നു. അതിനാല് അവര് ഇരുവരും യൌവ്വനം പ്രാപിക്കുകയും, എന്നിട്ടവരുടെ നിധി പുറത്തെടുക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന് താങ്കളുടെ രക്ഷിതാവ് ഉദ്ദേശിച്ചു താങ്കളുടെ രക്ഷിതാവിന്റെ കാരുണ്യം എന്ന നിലയിലത്രെ അത്. അതൊന്നും എന്റെ അഭിപ്രയപ്രകാരമല്ല ഞാന് ചെയ്തത്. താങ്കള്ക്ക് ഏത് കാര്യത്തില് ക്ഷമിക്കാന് കഴിയാതിരുന്നുവോ അതിന്റെ പൊരുളാകുന്നു അത്.